30 Aralık 2009 Çarşamba

23 Aralık 2009 Çarşamba

16 Aralık 2009 Çarşamba

16 Aralık 2009

Bu hafta toplantımızı farklı bir üslupla yürüttük. Her zaman katılımcıların getirdikleri konular üzerinde çalıp yorum yaparken bu sefer televizyondaki bazı kareler üzerinde çalıştık. İlk sahnede kendine değer verilmediğini düşünüp sinirlenen bir ünlü vardı. Bunun sonrasında kısa bir süre kendilik yapılanmaları üzerinde konuştuk.

Çocuğun 18-36 aylar arasında oluşan kendilik yapılanmalarının bu kısmında nesneyi ve kendini iyi/kötü olarak algıladığını, burada yaşanan patolojik yapılanmalardan ötürü bu iyi/kötü nesne ve kendiliği kaynaştıramadığını gördük. Burada kabaca iyi nesneyi “onaylayan/seven anne”, iyi kendiliği ise “sevilen/onaylanan ben” olarak gördüğü söylenebilir. Bunun tam tersi durumda da kötü nesne “onaylamayan/sevmeyen anne” ve kötü kendiliği de “onaylanmayan/sevilmeyen ben” olarak algılandığını gördük.

Kişi doğal olarak daimi iyi kendilikte kalmak ve iyi nesneyle münasebette bulunmak isteyeceğinden kötü kendiliğe geçtiği zaman bir şekilde bundan kurtulmanın yolunu arar. Bu yollara da savunmalar (eyleme vurum) deriz. Bu kendilik yapılanmaları sonrası oluşan savunmalar ve iyi kendilikte kalmadaki ya da iyi kendiliğe geçmedeki stratejileri yine örnekler üzerinden inceledik. Kişi kötü kendiliğe geçmemek için ya diğer iyi nesnelerle kaynaşması gerektiğinden ya da kendisini kötü nesne yaparak karşıdakini kötü kendiliğe itip kendisinin kötü kendilikten nasıl kurtulduğunu konuştuk.

Bir örnekle kırılan bir insanın karşıdakine ağır şekilde sözlü saldırısıyla (kendisini kötü nesne yapmasıyla) kötü kendilikten çıkışını inceledik. Bir başka örnekte ise kırılma yaşayan birinin diğer iyi nesnelerle nasıl kaynaşıp iyi kendilikte kalmaya devam ettiğine baktık.

Bu haftaki sohbetimizi karakter incelemeleri üzerine yaptık ve haftaya sohbete gelenlerin tv dizi ya da şovlarında yakalayabildikleri kırılmaları, kendilik geçişlerini haftaya olan sohbete getirmelerini isteyerek sonlandırdık.

9 Aralık 2009 Çarşamba

09 Aralık 2009

Bu haftaki oturumumuz dışarıdan sohbetimize katılan psikolog bir arkadaşın ne zaman danışan alınabileceği, bunun bir sınırının olup olmadığını sormasıyla gündemi belirlemiş oldu. Yasal bir düzenlenmişliğin olmadığı ama etik olarak bunun tartışılabileceğini konuştuk ve tartıştık da. Kişinin kendini pragmatik açıdan kendini faydalı görmesi terapi yapması için yeterli midir sorusu üzerine epey kafa yorduk. Terapistliğin üst sınırın hiçbir zaman tam olarak çizilemeyeceği konusunda anlaştıktan sonra minimum yeterliliğin gerekleri üzerinde tartışmaya devam ettik.

İçimizden bir terapistin tedavi kavramını açmasıyla sohbetimiz farklı bir boyuta sürüklendi. Terapistin hastalığı tanımlayışına göre farklı tedavi yaklaşımları kullanacağını belirtti. Ve geçen hafta konuştuklarımızın bir özeti şeklinde geçen bu açılımı geçen hafta gelemeyen arkadaşlarla da paylaştık.

Sohbetimizin ikinci kısmında misafir psikolog arkadaşlarımızdan biri bir vakasını gizlilik sınırları içerisinde bizimle paylaştı ve ilk oturumda konuştuğumuz hastalık ve tedavi konusuyla bağlantı kurarak arkadaşımızın danışanını anlamaya çalıştık.

Aşırı kaygılarla başvurmuş danışanı incelemeye başlayınca altta yatan mükemmelci yapıyı ve belki de biraz narsisistik yapılanmanın kokusunu aldık. Bu yapılar gereği yaşadığı olaylar sonucunda aşırı suçluluk duygularıyla baş etmeye çalışan danışan psikosomatik bir belirtiyle terapiye başvurmuş.

Danışanın daha ilk seansı olmasından dolayı tanı koyma gibi bir amacımız olmayacağı için şimdilik sadece danışanı anlamaya ve içerisinde bulunduğu yapının danışanın hayatında nasıl bir anlamı olduğuna baktık. İlerleyen seanslarda danışan eğer sohbetimizin gündemine getirilirse terapistiyle oluşan terapötik bağa, seansların sürecine, aktarıma ve karşı aktarıma göre farklı yorumlar yapabileceğimizi düşündük.

Bu haftaki sohbetimizi burada sonlandırmadan önce haftaya film izlemek üzere bir öneride bulunduk. İzleyeceğimiz film sonrasında filmdeki psikolojik öğeler üzerine sohbet etmeyi planlıyoruz.

2 Aralık 2009 Çarşamba

02 Aralık 2009

Bu haftaki oturumumuzu Kendin Olmak Psikolojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezinde Ocak ayı içerisinde açılması planlanan Dinamik Temelli Klinik Psikoloji Eğitimi’nin içeriğini ve eğitimden beklentileri konuşmaya başlayarak açtık. Eğitmenlerden birinin bu sorusu üzerine psikolog adaylardan bir arkadaş eğitimden beklentisini formülasyon yapabilecek kadar bir bilgi birikimine sahip olmak yani karşımıza gelecek danışanların nasıl bir kişilik örgütlenmesi olduğunu ve bu kişilik örgütlenmesinin tedavisinde nasıl bir kuramsal yol izlenebileceğini anlayabilecek düzeye ulaşmak olarak tanımladı. Eğer danışanı anlamak, problemini ortaya koymak, formüle edebilmek istiyorsak ilk aşamada nesne ilişkileri, çocuk gelişimi ve dinamik yapısı üzerine bilgilerimizin olması gerektiği vurgulandı. Bu yüzden eğitimde temel olarak bunlara değinileceği anlatıldı.
Daha sonra içimizdeki terapistlerden biri Masterson’ nın kuramı üzerine bir açılım yaptı. Masterson da diğer teorisyenler gibi bölünmüş yapıyı kabul ederken, odaklandığı noktanın savunmalar olması yönüyle diğerlerinden ayrıldığını dile getirdi.

Sohbetimizin ikinci kısmında terapi sürecinin nasıl gelişip sonlandığı üzerine konuştuk. Terapi süreci içerisinde danışanla terapist arasında ortak dilin oluşacağını, konuşmaya dayalı iyileşmenin nasıl gerçekleşeceğini bu süreç içerisinde danışanın öğrendiğini anlattı. Danışan bize geçmiş zamanında olan problemin bir türevini buraya getirir. Fakat burada farklı olan bir nokta vardır. Zaman o zaman olmadığı gibi daha da önemlisi iletişim kurduğu nesne de ebeveyni değil terapisttir. İlk olarak danışan bu sorununu burada konuşarak nasıl çözeceğini keşfeder. İkinci olarak danışan terapiste ilk defa sorununu anlatmaya başlamasıyla beraber aslında kendisi de sorununu ilk defa duymaya başlar. Danışan bu noktada içine döner ve kendisiyle ilgilenmeye başlar. İlk 3-5 ay terapiste güven ve deneme aşamasıyla geçtikten sonra terapistin duruşuyla özdeşim kurması ve terapistin kilit noktalardaki rötuşlarıyla danışana faydalı olabileceği yerlerdeki ufak müdahalelerde bulunmasıyla iyileşmenin gerçekleşeceğini anlattı. Ama seanstaki ufak müdahalelerin dozunu ayarlamanın önemli olduğuna dikkat çekti. Eğer danışanın önündeki var olan problemi çözebileceğine inanmıyorsak ve danışanı kurtarmak için kendimizi zorunlu hissederek danışana faydalı olmaya çabaladığımızda aslında danışanın iyileşme oranın düşeceğini bize gösterdi. Semptomlarını danışanın kendisi koyduğu gibi kaldırabilmesini de aslında kendisinin bildiğine dikkat çekti.
Başka bir terapistin danışanı üzerinden bir örnek vermesiyle sohbetimiz devam etti. Terapistimizin danışanı terapinin son dakikalarında karar verdirme soruları sorarak neyi amaçlıyor olabileceğini düşündük. Bunu neden seansın bitimine dakikalar kala yapıyor olabilirdi? Psikolog adaylarından birine göre danışan burada terapisti deniyordu. Danışan ortaya attığı soruyla terapistin vereceği cevaba göre mantık ve güveni sınıyor olabileceğini söyledi. Bir başka psikolog adayına göre ise danışan çerçeveyi delmeye çalışıyordu ve terapistin buradaki duruşunu merak ediyor olabilirdi. Tartışmanın sonunda deneyimli terapistlerden birinin ruhsal dünyanın ekonomik çalıştığına vurgu yaparak bir soruyla danışanın hem terapistten ayrılmak istemeyeceğini hem terapisti sınadığını hem de bir destek arayışı içerisinde olabileceğini söyledi.

Psikolog adaylarının haftaya olan sohbetimizde psikolojik bir film izlemek istediklerini söylemeleri üzerine bu haftaki oturumumuzu sonlandırdık.

25 Kasım 2009

Bu haftaki sohbetimizde içimizden bir psikolog adayının tanıdan sonra tedavi sürecinin nasıl işleyeceğini merak etmesi ve tartışmaya açması üzerine keyifli bir sohbete başladık.

Konunun açılması sonucunda bu sorunun sadece o psikolog adayına özgü değil alanda çalışan diğer psikolog adaylarının da bir sorunu olduğunu farkettik.
Bizim istediğimiz sorunun, çözümün belli olması ve danışanla bu sorun ve çözüm üzerinde uzlaşmaya varılmasıdır. Ancak dinamik temelli terapilerde bu çok da mümkün olmuyor. Yani “öngörülen” tanı ile “gerçek” tanı birbirini tutmayabiliyor.

Tedavinin başlamasıyla Winnicott’ un tabiriyle danışanla terapist arasında bir oyun başlar terapist danışanı bu oyuna davet eder. Önceki haftalarda da konuştuğumuz gibi bu oyunun kuralları da çerçeveyi oluşturur. Sonra bu çerçeve içerisinde danışan bir sorun getirir.

Danışanın bu isteği semptomun giderilmesine yönelik bir tedavi isteği olabilir. Terapist bu noktada bağlı olduğu ekole göre semptom odaklı çalışabilir ya da danışana “ben bu sorununuzun şöyle bir şeyden kaynaklandığını düşünüyorum, ben bunu merak ediyorum ve isterseniz bu konu üzerinde beraber çalışmaya başlayabiliriz” tarzında bir davetle oyuna başlayabilir. Eğer hasta derinlemesine çalışmayı kabul ederse terapi içerisinde danışandan dört hikaye almayı bekliyoruz. Bunlardan ilki danışanın çocukluğunda patolojiye sebep olacak olayı yaşantılandırması, ikincisi; günümüzde de bu sorunun bir türevini hala yaşıyor olması, üçüncüsü; bu sorunu rüya ve fantezilerinde terapiye getirmesi, dördüncüsü ise terapi ortamında aktarım yoluyla terapiste bunu aktarmasıdır. Bir danışanda bu dört öğeyi bulduktan sonra “neyi tedavi edeceğimiz” ortaya çıkmış olur ve artık bir formülasyon yapmak mümkün gözükür. Fakat danışan hiç konuşmayarak ya da çok fazla konuşarak bu dört hikayeyi bilinçdışı olarak bize vermek istemeyebilir. Biz de bunun zamanı geldiğinde, paylaşımın, güvenin artmasıyla bu savunmaların ve tutmaların ortadan kalkmasını bekleriz.

Terapist arkadaşlarımızdan biri tedavinin içinde her terapistin kendine özgü bir üslubu olacağını ve oyun alanında danışanıyla bu üslupla konuşacağını bizlere anlattı. Hatta bunu sohbetimizin içerisinde bir uygulamayla da gördük. Aynı cümleyi farklı terapistlerin farklı tonlarda ifade etmesi farklı anlamaların çıkmasına olanak tanıdı. Tedavi kısmında yüzleştirmenin, yorumlamanın, iç görü kazandırmanın bazı taktikleri var tabi fakat önemli olan “ne” yapacağımızdan ziyade bunları “nasıl” yapacağımız olduğu anladık. Psikolog adayları arkadaşların aldıkları lisans eğitimi gereği terapide söyleneceklerin, yapılacakların net olması gibi bir arayış içerisinde olduklarını, yöntemlerin terapistten terapiste farklılık göstermesinin ve flu olmasının rahatsızlık verici olduğunu dile getirdiler.

Oturumun ikinci kısmında tedavinin ne anlama geldiği üzerine biraz tartıştık. Bir danışanın artık iyi olduğunu nasıl bilebilirdik. Bunun için
- danışanın tekrar tekrar bu konuyu konuşmak istemesi mi
- semptomların ortadan kalkması mı
- eskisi kadar üzülmemesi mi
- danışanın ben artık iyiyim demesi mi bizim için ölçü olacak buna karar vermeye çalıştık. Bunun cevabının tedavi içerisinde değişeceğine karar verdik.

Terapist arkadaşlarımızdan birinin tanı ve tedavi sürecinin nasıl geliştiğini bir vakası üzerinden uzun uzun anlatıp bizi aydınlatması sonucunda haftaya tekrar buluşmak üzere bu haftaki buluşmamızı sonlandırdık.

17 Kasım 2009 Salı

11 Kasım 2009

Bu haftaki sohbet konumuz egonun savunma mekanizmalarıydı. Konumuz ilk açıldığında dinamik temelli eğitim alan psikolog ve psikolog adaylarının farkında olmadan Freud ailesinin bahsettiği savunma mekanizmalarını anladıklarını bilişsel temelli eğitim alan psikologların ise Beck’in baş etme stratejilerini anladığını fark ettik. Bunun üzerine ortak bir dil olarak savunma mekanizmalarını insanların kendilerini kötü hissettiği zamanlarda onları o ruh halinden kurtaran düşünce ve davranışlar olarak tanımladık...

Diğer savunma mekanizmalarına nazaran yap-boz savunma mekanizmasının üzerinde daha fazla durduk. Obsesif - Kompulsif bozukluğu olan insanların yap-boz savunma mekanizmalarını neden daha fazla kullanıyor olabileceğini düşündük. İnsanların ilkel düşünce sisteminden gelen yapılar yüzünden hayal ile gerçeği karıştırdıklarını, hayallerinde olanın dış dünyada da olacağını sanmasının ileriki yaşlarda insanların düşündükleri şeylerin olmasını engelleyici, bozucu eylemler olarak yap-boz savunma mekanizmasını kullanımı üzerine kafa yorduk.

Oturumumuzun ikinci kısmında izolasyon savunma mekanizmasının kullanım amaçlarını konuştuk. İnsan kaldıramayacağı kadar ağır bir duygusal deneyime maruz kaldığı zaman bu deneyimin duygusuyla bilgisini ayırır. Bilgi sanki üçüncü bir şahsın dilinden anlatılıyormuş gibi rahatça ağızdan dökülürken dinleyenler bu kadar ağır bir deneyimin bu kadar duygusuzca anlatılabilmesine genellikle şaşırır. Fakat bunun arkasında benliğin kaldıramayacağı, hiç beklemediği o acının yükü altında ezilmemek için duyguyu yalıttığını (izole ettiğini) göremezler. Lakin kişinin bu duygu yükünü bir şekilde boşaltacağını, belki izlediği bir filmde kendisine gereksiz gibi gelen bir duygusallıkla belki de gün gelir artık o beklenmeyen acı yüklü anıyı benliğin kaldırabilecek duruma gelmesiyle duygusunu yaşamaya başlayacağında hemfikir olduk.

Diğer savunma mekanizmalarının da kısaca anlatılıp açılımlarının yapılmasıyla, yeri geldiğinde deneyimlerimizin paylaşılmasıyla bu haftaki toplantımızı haftaya tekrar buluşmak üzere sonlandırdık.